کشف نیایشگاه ۲۴۰۰ ساله هِرکول و گورهای اشرافی در رم

باستان‌شناسان گورهایی باستانی و یک نیایشگاه هِرکول را کشف کرده‌اند که به دورهٔ جمهوری روم بازمی‌گردد.

یک نیایشگاه و دو گور اشرافی متعلق به دورهٔ جمهوری روم — بیش از ۲۴۰۰ سال پیش — در نزدیکی «ویا پیترالاتا» در شمال‌شرقی شهر امروزی رم کشف شده‌اند.

این گورها که به‌صورت اتاقک‌های تدفینی در زیر زمین ساخته شده‌اند، در یک مجموعهٔ تدفینی در کنار یکدیگر قرار داشتند و در نزدیکی محوطه‌ای بودند که به‌نظر می‌رسد زیارتگاهی برای هِرکول، نیمه‌خدای یونانی و نماد محبوب حفاظت در میان رومیان، بوده است. کاوش‌ها همچنین بخشی از یک جادهٔ باستانی و دو حوض یا مخزن یادمانی بزرگ را آشکار کرده‌اند که احتمالاً در آیین‌های مذهبی مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

دانیلا پورو، باستان‌شناس ارشد دولت ایتالیا در رم، در بیانیه‌ای ترجمه‌شده گفت: با این یافته‌ها، «حومهٔ رم خود را به‌عنوان مخازنی از خاطرات عمیق که هنوز نیازمند کاوش‌اند، آشکار می‌کنند.»

شواهدی از سکونت باستانی در اطراف «ویا پیترالاتا» در دههٔ ۱۹۹۰ شناسایی شد و کاوش‌های مربوط به محوطهٔ نیایشگاه از سال ۲۰۲۲، به سرپرستی فابریتزیو سانتی، باستان‌شناس دولتی، آغاز شد. این منطقه در دوران باستان خارج از دیوارهای شهر روم قرار داشت، اما اکنون بخشی از حومهٔ شهر مدرن به شمار می‌رود.

تیم باستان‌شناسی از آن زمان تاکنون سکه‌های برنزی‌ای را کشف کرده است که نشان می‌دهد این زیارتگاه بین سدهٔ پنجم یا چهارم پیش از میلاد — دوره‌ای که گفته می‌شود روم یک جمهوری بوده، هرچند باستان‌شناسان دربارهٔ تاریخ دقیق آن اختلاف‌نظر دارند — تا سدهٔ نخست میلادی، یعنی زمانی که روم به یک امپراتوری تبدیل شده بود، مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

ساکنان باستانی

سانتی اعلام کرد که این گورها می‌توانند نشان‌دهندهٔ سکونت یک خاندان ثروتمند — که در روم باستان با عنوان جِنس (gens) شناخته می‌شد — در این منطقه باشند. یکی از گورهای تازه کشف‌شده شامل یک تابوت سنگی و سه کوزهٔ خاکستر است و در گور دیگر اسکلت یک مرد بزرگسال یافت شده است.

دو حوض یا مخزن سنگی بیش از ۱۰۰ سال پس از ساخت گورها بنا شده‌اند. بزرگ‌ترین آن‌ها بیش از ۹۰ فوت (۲۸ متر) طول، حدود ۳۳ فوت (۱۰ متر) عرض و حدود ۷ فوت (۲٫۱ متر) عمق داشته است؛ در حالی که مخزن دیگر کمی کوچک‌تر بوده اما تقریباً دو برابر عمق داشته است.

سانتی گفت: «این سازه‌ها می‌توانند با فعالیت‌های آیینی مرتبط باشند یا ــ هرچند با احتمال کمتر ــ به کارکردهای تولیدی یا جمع‌آوری آب مربوط بوده باشند. یک مطالعهٔ علمی جامع به ما امکان خواهد داد این یافته‌ها را در بستر تاریخی‌شان قرار دهیم و نقش آن‌ها را در چشم‌انداز باستانی منطقه بهتر درک کنیم.»

او گفت که جادهٔ باستانی یکی از عناصر کلیدی این محوطه بوده است. این مسیر به بنای آیینی کوچکی به نام ساکلوم (واژهٔ لاتین به‌معنای «نیایشگاه») منتهی می‌شده؛ بنایی که به خدایی — احتمالاً هِرکولِ ، که پرستش او در آن منطقه رواج داشت — اختصاص داشته است.

هِرکول نسخهٔ رومیِ قهرمان یونانی «هِراکْلِس» (یا «هِرکولِس») بود؛ شخصیتی که گفته می‌شود فرزند زئوس (که رومیان او را ژوپیتر می‌نامیدند) و زنی فانی به نام آلکمِنه بوده است. او به‌سبب نیروی خارق‌العاده‌اش شهرت افسانه‌ای داشت و پرستش او به‌عنوان نماد حفاظت و فضیلت، طی قرن‌های متمادی در سراسر روم رواج گسترده‌ای داشت.