ساختمان و املاک

مقایسه قیمت مسکن در شهرهای مختلف جهان، بدون توجه به سطح درآمد و قدرت خرید، می‌تواند به نتایج گمراه‌کننده‌ای منجر شود. شاید به همین دلیل است که گاهی تیترهایی درباره گران‌تر شدن مسکن تهران از شهرهایی مانند مونیخ منتشر می‌شود؛ اما آیا چنین مقایسه‌ای از نظر اقتصادی قابل دفاع است؟

وقتی قیمت یک زمین در شمال از متری یک میلیون تومان شروع می‌شود، وسوسه خرید طبیعی است؛ اما در بازار زمین و ویلا، ارزان بودن همیشه به معنای فرصت نیست و گاهی می‌تواند نشانه یک ریسک حقوقی بزرگ باشد. بررسی آگهی‌های منتشرشده در گیلان و مازندران نشان می‌دهد فاصله قیمت زمین‌ها بسیار زیاد است؛ از زمین‌های بسیار ارزان در برخی مناطق روستایی تا زمین‌های متری ۸۰ میلیون تومان در مناطق ساحلی. نکته اینجاست که بسیاری از آگهی‌ها با عباراتی مثل «داخل طرح هادی»، «مسکونی»، «قابل ساخت» یا «مناسب سرمایه‌گذاری» منتشر می‌شوند؛ عباراتی که الزاماً به معنای داشتن مجوز ساخت نیستند.

تصور زندگی در میان طبیعت بکر شمال، دور از شلوغی شهر، ترافیک و فشارهای روزمره، گاهی ما را به جست‌وجوی خرید ویلا یا زمین در پلتفرم‌های آنلاین آگهی ملک می‌کشاند. اما در میان انبوه آگهی‌های فروش زمین و ویلا در گیلان و مازندران، قیمت‌های بسیار پایین برخی فایل‌ها پرسش‌برانگیزند.
پشت بخشی از این قیمت‌های پایین، ممکن است مسائل حقوقی پیچیده‌ای مانند نبود قرار گرفتن زمین در محدوده اراضی ملی و منابع طبیعی یا محدودیت‌های قانونی ساخت‌وساز وجود داشته باشد که خریدار معمولا پس از معامله با آن مواجه می‌شود. در این گزارش ضمن بررسی نمونه‌ای از قیمت‌های اعلام‌شده زمین و ویلا در شمال کشور، به کمک یک وکیل متخصص حوزه املاک، مهم‌ترین چالش‌های حقوقی خرید این نوع املاک و نکاتی که پیش از معامله باید مورد توجه قرار گیرد را بررسی کرده‌ایم.

هر چند وقت یک‌بار گزارشی در شبکه‌های اجتماعی یا حتی برخی رسانه‌ها دست‌به‌دست می‌شود با یک تیتر جذاب که یک خانه در شمال تهران از اروپا و آمریکا هم گران‌تر است یا با پول یک آپارتمان در تهران می‌توان در فلان شهر اروپایی خانه خرید.
در این مقایسه‌ها معمولا چند فایل محدود از گران‌ترین محله‌های تهران انتخاب می‌شود، قیمت آنها با نرخ دلار به ارز خارجی تبدیل می‌شود و بعد این عدد کنار متوسط قیمت مسکن در یک شهر خارجی قرار می‌گیرد و نتیجه گرفته می‌شود که تهران به یکی از گران‌ترین بازارهای مسکن جهان تبدیل شده است.
آیا این مقایسه اساسا درست است؟ مهم‌تر از آن، آیا از نظر اقتصادی منطقی است که متوسط قیمت دلاری مسکن در اقتصادی با سطح درآمد و دستمزد کمتر، از یک اقتصاد توسعه‌یافته گران‌تر باشد؟ در این گزارش تلاش می‌کنیم با استفاده از آمار قیمت مسکن و درآمد، بررسی می‌کنیم آیا ادعای گران‌تر بودن مسکن تهران از شهرهای ثروتمند اروپایی اساسا با داده‌ها سازگار است یا نه و با کنار گذاشتن مقایسه‌های گزینشی، ببینیم از نظر نظری چه رابطه‌ای میان سطح درآمد، بهره‌وری و قیمت مسکن در کشورهای فقیر و ثروتمند وجود دارد.

نزدیک به شش ماه از آغاز جنگ ۴۰روزه گذشته و حالا یک پرسش مهم پیش روی سرمایه‌گذاران قرار دارد: در این دوره پرتلاطم، کدام بازار توانسته بازدهی بیشتری برای حفظ ارزش دارایی‌ها ایجاد کند؟ بررسی اکوایران از تغییرات پنج بازار مسکن، بورس، خودرو، دلار و طلا از ۸ اسفند ۱۴۰۴ تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵، تصویری متفاوت از برندگان و بازندگان این دوره ارائه می‌دهد.

بررسی فایل‌های رهن و اجاره منطقه ۵ تهران نشان می‌دهد این منطقه یکی از پرعرضه‌ترین مناطق بازار اجاره پایتخت است. طی سه روز گذشته حدود ۵۵۰۰ فایل اجاره در این منطقه منتشر شده و متوسط رقم پیشنهادی برای رهن کامل واحدهای عرضه‌شده به حدود ۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان رسیده است.

فکر می‌کنید هنگام خرید خانه چقدر می‌شود تخفیف گرفت؟ همان لحظه‌ای که روبه‌روی فروشنده یا مشاور املاک می‌نشینید و می‌پرسید: «آخرین قیمت چند؟»
پاسخ، بیش از هر چیز به توازن قدرت میان خریدار و فروشنده بستگی دارد. اگر خانه هفته‌ها و ماه‌ها بدون مشتری بماند، ورق برمی‌گردد و این بار خریدار است که قدرت چانه‌زنی بیشتری پیدا می‌کند؛ اتفاقی که این روزها در بازار مسکن آمریکا دیده می‌شود.

در شرایطی که فاصله میان قیمت خرید و توان مالی خانوارها افزایش یافته، رهن کامل یک واحد مسکونی در برخی مناطق تهران به ارقامی رسیده که خود می‌تواند معادل خرید یک واحد مسکونی در مناطق دیگر باشد. بررسی آگهی‌های اجاره و فروش مسکن در مناطق مختلف تهران نشان می‌دهد فاصله میان قدرت مالی مستأجران و ارزش دارایی ملکی در مناطق مختلف بسیار زیاد است. ۲۵ میلیارد تومان رهن کامل یک واحد مسکونی در نیاوران، یکی از محله‌های لوکس شمال تهران، با قیمت‌های فعلی آگهی‌های فروش، معادل خرید حدود ۱۵۰ متر آپارتمان در وحیدیه، در شرق تهران است.

با وجود افزایش سقف وام نهضت ملی مسکن، متقاضیان تهرانی دوباره به واریز ۲۰۰میلیون تومان فراخوانده شدند.

این روزها انتخاب نوع سرمایه گذاری به یکی از دغدغه های مهم برای حفظ ارزش دارایی ها تبدیل شده است . جنگ نیز شرایط اقتصادی را تغییر داد و بازارهای مختلف را تحت تأثیر قرار داد. حالا با گذشت نزدیک به شش ماه از آغاز جنگ ۴۰روزه، بررسی کرده‌ایم که از ۸ اسفند ۱۴۰۴ یعنی درست روز قبل از آغاز رسمی آتش جنگ تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ سرمایه‌گذاری در کدام بازار نتیجه بهتری داشته است؛ مسکن، طلا، دلار، بورس یا خودرو؟ در ادامه، با تمرکز بیشتر بر بازار مسکن، قیمت دلاری آن را نیز بررسی کرده‌ایم و همچنین به سراغ شهرها و مناطق مختلف تهران رفته‌ایم تا ببینیم رشد قیمت مسکن در کدام شهرها و مناطق بیشتر بوده است.

نوساز بودن یک آپارتمان در همه جای تهران ارزش یکسانی به قیمت آن اضافه نمی‌کند. بررسی نزدیک به ۲۰ هزار آگهی فروش مسکن در ۲۲ منطقه تهران نشان می‌دهد فاصله قیمتی میان ساختمان‌های قدیمی‌تر و نوساز، بسته به منطقه می‌تواند تفاوت قابل‌توجهی داشته باشد.

در گزارش قبلی، نزدیک به ۲۰ هزار داده خام از آگهی‌های فروش مسکن در ۲۲ منطقه تهران را بررسی کردیم از الگوی عرضه در مناطق 22 گانه تهران گرفته تا متراژ واحدهای موجود در بازار به تفکیک سن بنا. همان داده‌ها حالا می‌توانند از زاویه دیگری هم خوانده شوند؛ برای اینکه سراغ اختلاف‌های قیمتی برویم و ببینیم سن ساختمان چه نسبتی با قیمت هر متر دارد. ابتدا جغرافیای قیمت در ۲۲ منطقه تهران را بررسی می‌کنیم و سپس سراغ این می‌رویم که فاصله قیمتی میان ساختمان‌های دهه ۸۰ و دهه ۱۴۰۰ در هر منطقه چقدر است؛ آگهی‌ها بر اساس سال ساخت دسته‌بندی شده‌اند تا بتوان قیمت واحدهای متعلق به دهه‌های مختلف ساختمانی را با یکدیگر مقایسه کرد. تمرکز اصلی روی سه گروه دهه ۸۰، دهه ۹۰ و دهه ۱۴۰۰ است. میخواهیم بدانیم نوسازتر بودن در کدام بخش‌های تهران ارزش قیمتی بیشتری ایجاد کرده است.