نرخ مواد اولیه تایرسازان بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است | رشد ۷۰ درصدی محصولات پتروشیمی

امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: صنعت تایر ایران در سال‌ های اخیر همواره در معرض فشارهای چند لایه‌ قرار داشته است؛ از نوسانات شدید ارزی و محدودیت‌ های تامین مواد اولیه گرفته تا سیاست‌ های قیمت‌ گذاری دستوری و دشواری‌ های تامین نقدینگی؛ در حالی که این صنعت به عنوان یکی از حلقه‌ های کلیدی زنجیره تامین خودروسازی و حمل‌ و نقل کشور شناخته می‌ شود، کوچک‌ ترین اختلال در تولید آن می‌ تواند به‌سرعت خود را در بازار خودرو، حمل‌ و نقل جاده‌ ای و حتی قیمت کالاهای اساسی نشان دهد. وابستگی بخشی از مواد اولیه تایر به واردات، پیوند مستقیم آن با صنایع پتروشیمی داخلی و تاثیرپذیری بالا از نرخ ارز، باعث شده تولیدکنندگان این حوزه بیش از بسیاری از صنایع دیگر در برابر تکانه‌ های اقتصادی آسیب‌پذیر باشند. افزایش بهای جهانی مواد اولیه، رشد قابل توجه نرخ ارز در ماه‌ های اخیر و همزمانی آن با محدودیت‌ های نقدینگی، اکنون صنعت تایر را در نقطه‌ ای حساس قرار داده است؛ نقطه‌ ای که تصمیم‌ گیری‌ های سیاست‌ گذار می‌ تواند مسیر آن را به سمت ثبات و توسعه یا رکود و کاهش سرمایه‌ گذاری هدایت کند. از همین رو برای بررسی وضعیت تولید تایر با جمال میرزایی، عضو انجمن صنفی صنعت تایر ایران و مدیرعامل گروه صنعتی بارز به گفت و گو پرداختیم؛

* در حال حاضر وضعیت تولید تایر در کشور به چه صورت است و تولیدکنندگان با چه چالش‌ های مواجه هستند؟

در حوزه تولید لاستیک خودر، صنعت تایر همچنان فعال است و کارخانه‌ ها با تمام ظرفیت‌ های ممکن در حال فعالیت هستند، اما واقعیت این است که مهم‌ ترین چالش تایرسازان در شرایط فعلی، موضوع ارز و نقدینگی است. طی ماه‌ های اخیر به دلیل افزایش شدید هزینه‌ های تولید و در عین حال محدودیت‌ هایی که در حوزه قیمت‌ گذاری وجود داشته، فشار قابل توجهی به سرمایه در گردش شرکت‌ ها وارد شده است. وقتی قیمت مواد اولیه به‌ صورت مستمر افزایش پیدا می‌ کند اما امکان تعدیل متناسب قیمت محصول نهایی با تاخیر یا محدودیت همراه است، عملا منابع مالی بنگاه‌ های اقتصادی قفل می‌ شود. این موضوع باعث شده شرایط نقدینگی بسیاری از تولیدکنندگان به‌ شدت تحت فشار قرار گیرد. ما امیدواریم در کوتاه‌ مدت بتوانیم از این تنگنای نقدینگی عبور کنیم، اما ادامه این روند برای هیچ تولیدکننده‌ ای پایدار نخواهد بود.

* با توجه به افزایش هزینه‌ ها، آیا تا پایان سال جاری احتمال افزایش مجدد قیمت لاستیک خودرو وجود دارد؟

بحث افزایش قیمت به‌ طور مستقیم به نهاده‌ های ورودی وابسته است. در حال حاضر قیمت مواد اولیه، چه در بازار داخلی و چه در بازار جهانی، روند افزایشی داشته است. برای مثال در معاملات مواد اولیه، برخی اقلام مجددا با رشد قیمت مواجه بودند. با این حال تلاش تولیدکنندگان تایر این است که سال جاری را با حداقل تغییرات قیمتی به پایان برسانند. اکنون در ماه‌ های پایانی سال قرار داریم و تقریبا همه تولیدکنندگان به‌ زودی سبد تولید اسفندماه خود را تکمیل می‌ کنند. طبیعتا درباره سیاست‌ های قیمتی سال آینده باید با توجه به شرایط جدید هزینه‌ ها تصمیم‌ گیری شود، اما در کوتاه‌ مدت تلاش به مدیریت شرایط و حفظ ثبات نسبی بازار است.

در دو ماه اخیر برخی مواد اولیه ما افزایش قیمت‌ های بسیار قابل توجهی را تجربه کردند؛ در مواردی حتی تا حدود ۱۱۰ درصد و در برخی مواد شیمیایی خاص، رشدها به بیش از دو و نیم برابر نیز رسیده است

* در هفته‌ های اخیر برخی فعالان صنایع خودروسازی از رشد شدید قیمت پلیمرها خبر دادند، وضعیت مواد اولیه صنعت تایر در این مدت چگونه بوده است؟

در دو ماه اخیر برخی مواد اولیه ما افزایش قیمت‌ های بسیار قابل توجهی را تجربه کردند؛ در مواردی حتی تا حدود ۱۱۰ درصد و در برخی مواد شیمیایی خاص، رشدها به بیش از دو و نیم برابر نیز رسیده است. البته سهم مواد شیمیایی خاص در بهای تمام‌ شده به اندازه برخی اقلام اصلی نیست، اما همین افزایش‌ ها نیز به هزینه نهایی اثر می‌ گذارد. عمده چالش ما در حوزه محصولات پتروشیمی است که افزایش‌ هایی در حدود ۷۰ درصد را تجربه کردند و همچنان نیز روند افزایشی دارند. این در حالی است که بخشی از این افزایش‌ ها قبلا نیز اعمال شده بود و اکنون موج جدیدی از رشد قیمت را شاهد هستیم. طبیعی است که وقتی نهاده اصلی تولید چنین جهشی را تجربه می‌ کند، فشار مستقیم آن به ساختار هزینه‌ صنعت وارد می‌ شود.

ماده‌ ای که پیش‌ تر برای تولید لاستیک خودرو حدود ۱۴۰ هزار تومان تمام می‌ شد، اکنون با احتساب هزینه‌ های ارزی و داخلی، در محدوده ۳۱۰ تا ۳۱۵ هزار تومان به دست تولیدکننده می‌ رسد

* مواد اولیه وارداتی و تاثیر نرخ ارز به هزینه‌ های تولید، شرایط نقدینگی تایرسازان برای تولید انواع لاستیک خودرو را به چه مسیری هدایت کرده است؟

بخشی از مواد اولیه صنعت تایر وارداتی است و علاوه بر افزایش قیمت جهانی، رشد نرخ ارز نیز فشار مضاعفی ایجاد کرده است. در ماه‌ های اخیر قیمت جهانی برخی مواد اولیه حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش داشته است، از سوی دیگر در داخل کشور همزمان با گرانی مواداولیه جهانی با رشد حدود ۹۵ درصدی نرخ ارز مواجه بودیم. حتی در هفته گذشته نیز نرخ ارز تالار افزایش قابل توجهی داشت، به همین دلیل، هزینه برخی مواد اولیه وارداتی برای تایرسازان بیش از ۱۰۰ درصد رشد کرده است. به عنوان نمونه، ماده‌ ای که پیش‌ تر برای تولید لاستیک خودرو حدود ۱۴۰ هزار تومان تمام می‌ شد، اکنون با احتساب هزینه‌ های ارزی و داخلی، در محدوده ۳۱۰ تا ۳۱۵ هزار تومان به دست تولیدکننده می‌ رسد. این ارقام به‌ خوبی نشان می‌ دهد که رشد هزینه‌ ها تا چه اندازه جدی و اثرگذار بوده است.

* با وجود این فشارها، چشم‌ انداز تولید در سال آینده را چگونه ارزیابی می‌ کنید؟

با وجود همه محدودیت‌ ها، برنامه‌ ریزی ما این است که در سال آینده افزایش ظرفیت تولید را در برخی بخش‌ ها دنبال کنیم، به‌ ویژه در حوزه تایرهای باری و اتوبوسی رادیال که یکی از دغدغه‌ های اصلی کشور در بخش حمل‌ و نقل است. نیاز بازار داخلی در این بخش بالا است و کاهش وابستگی به واردات می‌ تواند به ثبات بازار کمک کند. البته تحقق این برنامه‌ ها مستلزم بهبود شرایط تامین مالی و ایجاد ثبات در سیاست‌ های ارزی و قیمت‌ گذاری است. اگر بتوانیم در حوزه نقدینگی و دسترسی به مواد اولیه با ثبات بیشتری مواجه شویم، صنعت تایر ظرفیت آن را دارد که نه‌ تنها نیاز داخل را پوشش دهد، بلکه در حوزه صادرات نیز نقش پررنگ‌ تری ایفا کند.