انرژی

با آغاز تابستان و افزایش مصرف برق، کشور در آستانه بحرانی جدی قرار گرفته است؛ رئیس اتحادیه انرژی ایران هشدار داده که احتمال قطعی ۲۴ ساعته برق در هفته‌های آینده وجود دارد؛ آن‌هم در حالی‌که قطعی‌های چندساعته از سال گذشته تا امروز مردم را به ستوه آورده و نارضایتی اجتماعی را به اوج رسانده است.

ارزش بازار فناوری‌های سبز در عربستان سعودی پیش‌بینی می‌شود از ۵.۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ به رقم چشمگیر ۱۲.۸۳ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ افزایش یابد. این رشد قابل‌توجه، نشان‌دهنده تمرکز روزافزون این کشور بر توسعه پایدار و سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های پاک و نوآورانه است.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی با تشریح اولویت‌های این شرکت در دولت چهاردهم، از راه‌اندازی دو پالایشگاه جدید، اجرای سه طرح کیفی‌سازی، گسترش سوخت‌های جایگزین، و مقابله هوشمندانه با قاچاق سوخت خبر داد و تأکید کرد: مقابله مؤثر با قاچاق تنها زمانی ممکن است که منشأ آن در حمل‌ونقل شناسایی و ابزارهای رصد هوشمند به‌کار گرفته شود.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر لزوم مصرف بهینه آب و برق گفت: بخشی از ناترازی در تأمین منابع انرژی ناشی از مدیریت‌های نادرست گذشته است و نیازمند اصلاح در مدیریت و رفتار مصرفی مردم هستیم.

با تصمیم جدید هیئت وزیران، گازوئیل نیز مانند بنزین وارد فاز چندنرخی شد؛ از این پس این سوخت با سه نرخ سهمیه‌ای، نیمه‌یارانه‌ای و آزاد به بازار عرضه خواهد شد. هرچند هنوز جزئیات دقیق نرخ‌ها و زمان اجرای این طرح مشخص نشده، اما این تصمیم می‌تواند سیگنال مهمی برای تغییرات گسترده در نظام یارانه سوخت باشد.

در حالی که شعار سال بر مدار حمایت از تولید و اشتغال چرخیده، صنعتگران از بی‌توجهی به وضعیت بحرانی برق صنایع گلایه دارند. قطعی‌های مکرر، نه‌تنها خطوط تولید را متوقف کرده، بلکه به تخریب تجهیزات و کاهش ظرفیت تولید تا ۵۰ درصد انجامیده است؛ در شرایطی که مطابق قانون، نباید صنایع در اولویت قطعی‌ها باشند.

قطع بی‌برنامه برق، حالا فقط خاموشی خانه‌ها و توقف صنعت نیست؛ صدای نانواها را هم درآورده است. نانواهایی که با قطع ناگهانی برق، خمیرهای ورآمده‌شان ترش می‌شود، ضرر می‌کنند و گاهی برای اعتراض، خمیرهای فاسدشده را جلوی اداره برق می‌ریزند. این بحران خاموشی، با سامانه «نانینو» هم گره خورده و نانوا را نه‌فقط از تولید، بلکه از سهمیه آرد هم محروم کرده است.

تصور رایج از پرمصرف‌های انرژی در ایران فرو ریخت. داده‌های تازه از رفتار مصرفی ۱۰ میلیون مشترک گاز نشان می‌دهد که نه تنها دهک‌های ثروتمند، بلکه فقیرترین دهک جامعه هم در فهرست پرمصرف‌ترین‌ها قرار دارند؛ واقعیتی که فقر زیرساختی را به‌جای فقر مالی در مظان اتهام قرار می‌دهد.

با وجود تولید محدود بنزین سوپر در داخل، دولت در اقدامی تازه واردات این سوخت با کیفیت را برای بخش خصوصی آزاد کرده است. تصمیمی که هم می‌تواند بازار سوخت را متحول کند و هم زمینه‌ساز افزایش غیرمستقیم قیمت بنزین باشد. اما پشت پرده این تصمیم چیست و چه پیامدهایی خواهد داشت؟

قطع ناگهانی گاز، محدودیت شدید برق، قیمت‌گذاری دستوری و سرکوب در بورس کالا؛ این‌ها تنها بخشی از بحران‌هایی است که صنعت سیمان را در ماه‌های اخیر زمین‌گیر کرده‌اند. ابراهیم غلام‌زاده، مدیر باسابقه این صنعت، در هشدارهایی صریح از فروپاشی تولید، سقوط اعتماد سرمایه‌گذاران و تبعات تصمیمات متناقض دولت پرده برداشته است.

در حالی که کشورهای حاشیه خلیج فارس با برنامه‌های مشخص و بلندمدت به سوی آینده حرکت می‌کنند، ایران با چاه‌های نفت و گاز قدیمی و میدان گازی پارس جنوبی در آستانه بحران تولید قرار دارد. افت فشار این میدان می‌تواند منجر به کاهش ۷۰ درصدی صادرات گاز و خسارت ۳۰ میلیارد دلاری به اقتصاد شود.

با صدور قبوض جدید برق در سال جاری برخی مشترکان با ردیفی تازه در قبض خود مواجه شدند؛ مبلغی با عنوان «بیمه حوادث همگانی» که پرسش‌هایی درباره علت دریافت، پشتوانه قانونی و نحوه محاسبه آن ایجاد کرده است.