زنبورستانها درگیر تلفات ناشی از سمپاشی‌ها؛ مدیریت سمپاشی و استفاده از سموم پرخطر ضروری است

بازار؛ گروه کشاورزی: زنبور عسل از جمله حشرات مفید برای بخش کشاورزی است که بواسطه انجام گرده افشانی به خصوص در افزایش عملکرد باغات نقش کلیدی و حیاتی دارد و به این ترتیب تاثیر مستقیمی بر امنیت غذایی و اقتصاد جهانی دارد. با این وجود به گفته کارشناسان بخش کشاورزی کشور اهمیت چندانی در این رابطه قائل نیستند و همواره زنبورداران با مشکلاتی مواجه می شوند که توسط کشاورزان و باغداران برای زنبورستان ها ایجاد می شود. به ویژه اینکه طی سال های اخیر استفاده از سموم پرخطر در بخش کشاورزی موجب افزایش تلفات در صنعت زنبورداری شده است. با این وجود تلفات ناشی از سمپاشی ها تنها معضل این بخش نیست و سال گذشته زنبورداران با چالش ها و مسائل بسیاری مواجه بودند.

گرانی نهاده تبدیل به یک معضل در صنعت زنبورداری شده است

ناصر تاج آبادی پژوهشگر مروج ارشد زنبور عسل در گفت و گو با خبرنگار بازار در خصوص اصلی ترین مسائل پیرامون صنعت زنبورداری کشور در سال ۱۴۰۴ گفت: سال گذشته صنعت زنبورداری روال عادی داشت با این وجود مثل سالهای دیگر خشکسالی زنبورداران را بسیار اذیت کرد. از سوی دیگر بحث گرانی نهاده ها (بخصوص شکر) تبدیل به یکی از معضلاتی شده است که زنبورداران با آن دست و پنجه نرم می کنند. آن هم در شرایطی که برای رشد زنبور نیاز مبرم به این نهاده در زنبورستان ها بسیار محسوس و حیاتی است با این وجود سال قبل گرانی این نهاده بسیار چالش زا بود.

عدم هماهنگی بین زنبوردار و کشاورز تلفات زنبورستانها را افزایش می دهد

تاج آبادی افزود: از سوی دیگر در سال قبل نیز مانند دیگر سالها با مشکلاتی که سمپاشی باغات برای صنعت زنبورداری ایجاد می کند زنبورداران مواجه بودند؛ به این معنا که در سال ۱۴۰۴ به خصوص در قسمت کلزا کاری تلفات ناشی از سمپاشی را داشتیم.

در کشور عدم هماهنگی بین زنبوردار و کشاورز و استفاده از سموم پر خطر بسیار به زنبورستان ها ضرر می رساند، مضاف بر اینکه امنیت غذایی را به خطر می اندازد، به همین دلیل نیاز است که همه نهادهای مسئول بحث «سمپاشی و استفاده از سموم پر خطر» را مدیریت کنند و اجازه دهند زنبور گرده افشانی را به درستی انجام دهد

وی خاطر نشان کرد: در کشورهای دیگر مشکل سمپاشی کمتر دارند و کشاورزان و زنبورداران با هم هماهنگ هستند اما در ایران عدم هماهنگی بین زنبوردار و کشاورز و استفاده از سموم پر خطر بسیار به زنبورستان ها ضرر می رساند، مضاف بر اینکه امنیت غذایی را به خطر می اندازد. به همین دلیل نیاز است که همه نهادهای مسئول بحث «سمپاشی و استفاده از سموم پر خطر» را مدیریت کنند و اجازه دهند زنبور گرده افشانی را به درستی انجام دهد.

باغداران خارجی بابت گرده افشانی به زنبورداران هزینه می دهند

تاج آبادی تصریح کرد: گرده افشانی زنبور یک بحث حیاتی و در عین حال رایگان است که در ایران به آن اهمیت نمی دهند اما در کشورهای دیگر در ازای مستقر شدن هر کندو زنبور عسل در مزارع و باغات تا ۱۸۰ دلار هزینه به زنبورداران پرداخت می کنند تا گرده افشانی کنند و باغداران از منافع آن بهره مند شوند اما در ایران اینگونه نیست. این در حالی است که زنبورداران تنها انتظار دارند یکسری مسائل رعایت شود تا سموم موجب تلفات نشود.

وی افزود: مساله اینجا است که وقتی سم برای محصولات استفاده می شود وارد شهد و گرده می شود و لذا به طور پیوسته گرده و شهد آلوده موجب تلفات و کاهش جمعیت زنبورها می شود.

پیش بینی ارزش ۱۳.۲۳ میلیارد دلاری بازار جهانی زنبورداری در سال ۲۰۲۶

شایان ذکر است طبق گزارش منتشر شده در سایت تحقیقی mordorintelligence در سال ۲۰۲۵، اندازه بازار زنبورداری ۱۰.۱۱ میلیارد دلار آمریکا ارزش‌ گذاری شده بود و تخمین زده می‌ شود که از ۱۰.۵۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ به ۱۳.۲۳ میلیارد دلار آمریکا تا سال ۲۰۳۱، با نرخ رشد مرکب سالانه ۴.۶۷ درصد در دوره پیش‌ بینی (۲۰۲۶-۲۰۳۱) برسد. به گفته تحلیلگران و کارشناسان این رشد در درجه اول به افزایش تقاضای مصرف ‌کنندگان برای شیرین ‌کننده‌ های طبیعی، محصولات کاربردی زنبور عسل و زنجیره‌ های تأمین با قابلیت ردیابی پیشرفته نسبت داده می ‌شود که باعث افزایش تقاضا برای محصولات زنبورداری می‌ شود. با این حال، بازار جهانی زنبورداری با چالش ‌هایی مانند «نرخ بالای تلفات کلنی، قرار گرفتن در معرض آفت‌ کش‌ ها و تغییرات اقلیمی» روبرو است که در مجموع سطح عرضه را محدود می ‌کنند.