بازار خودرو خاورمیانه با جنگ تحمیلی علیه ایران به کدام سو می رود؟

امید محمدی؛ بازار گروه خودرو: با گذشت یک هفته از جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، لرزه‌ ای بنیادین به پیکره‌ یکی از حیاتی ‌ترین بازارهای مصرفی و استراتژیک خودرو در خاورمیانه افکنده است. گسست در شریان ‌های تجاری خلیج فارس، برای بازاری که تا همین هفته پیش، ویترین براق آخرین دستاوردهای صنعت خودروی دنیا بود اکنون جای خود را به اقتصادی جنگی داده است؛ اقتصادی که در آن، قیمت خودروها نه بر اساس «تکنولوژی و برند»، بلکه بر اساس «فاصله از خط مقدم» و «میزان نقدشوندگی در شرایط اضطرار» تعیین می ‌شوند. بازار خودرو خاورمیانه از «تهران» تا «دوبی» به دلیل جنگ تحمیلی دچار دگردیسی عمیقی شده است، چرخ ‌های بازار خودرو در کشورهای حاشیه خلیج فارس در میانه «قفل‌شدگی عرضه» و «انفجار تقاضای ناشی از هراس» گیر کرده است. پیش بینی ها حاکی از آن است که بازار خودرو در خاورمیانه برخلاف هفته گذشته وارد جاده مه ‌آلود و پرمخاطره شده است.

انجماد در معاملات و پرواز قیمت ‌های کاغذی

در ۴۸ ساعت نخست جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بازار خودروی خاورمیانه وارد فاز «کما» شد. بازار خودرو خاورمیانه به ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس، مانند بازار خودرو در کشور دچار توقف معاملات و عدم اعلام قیمت شدند. پیش بینی ها حاکی از آن است که این شرایط ۵ تا ۱۵ درصد رشد قیمت انواع خودرو در بازار خاورمیانه ایجاد کرده است.

تاثیر جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران تنها محدود به بازار خودرو ایران نمانده است، بنادر جبل‌علی (امارات) و حمد (قطر) که قطب‌ های توزیع خودروهای تویوتا، هیوندای و نیسان در منطقه هستند، با بحران لجستیکی روبرو شدند

بنادر خلیج فارس: بحران در زنجیره تامین جهانی

تاثیر جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران تنها محدود به بازار خودرو ایران نمانده است، بنادر جبل‌علی (امارات) و حمد (قطر) که قطب‌ های توزیع خودروهای تویوتا، هیوندای و نیسان در منطقه هستند، با بحران لجستیکی روبرو شدند.

نرخ بیمه در شرایط جنگ رشد یافت

شرکت ‌های بیمه بین ‌المللی نرخ بیمه کشتی ‌های حامل خودرو در تنگه هرمز را افزایش دادند. این موضوع باعث شد قیمت تمام ‌شده خودروهای وارداتی در کشورهای حاشیه خلیج فارس طی همین یک هفته، رشد ۱۰ درصدی را تجربه کند.

تغییر مسیر برندهای بزرگ

غول ‌های خودروسازی نظیر فولکس ‌واگن و ب ‌ام‌ و، محموله‌ های در حال حرکت خود به سمت منطقه را به بنادر امن ‌تر در دریای سرخ یا جنوب شرق آسیا تغییر مسیر دادند که منجر به کمبود فوری مدل‌ های ۲۰۲۶ در بازار دوبی خواهد شد.

انبار نمایندگی خودروسازان بزودی خالی از قطعات مصرفی کلیدی خواهند شد. روغن موتور، تایر و لنت ترمز در بازار سیاه با قیمتی معادل ۲ برابر هفته گذشته معامله می ‌شوند. هراس از تداوم شرایط طولانی ‌مدت فعلی و قطع کامل زنجیره تامین قطعات چینی، مالکان خودرو را به سمت ذخیره‌ سازی سوق داده است

تغییر الگوی مصرف؛ هجوم برای «خودروهای فرار» و «قطعات بقا»

در پایان هفته نخست جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، رفتار مصرف ‌کنندگان از «خرید فاقد نیاز» به «خرید استراتژیک» تغییر یافت. پیش بینی ها حاکی از دو روند متناقض است: نخست اینکه تقاضا برای خودروهای دو دیفرانسیل و شاسی ‌بلندهای با قابلیت پیمایش خارج جاده ‌ای (مانند پیکاپ ‌ها و مدل‌ های قدیمی‌ تر ژاپنی) به شدت افزایش یافت. خریداران این خودروها را ابزاری برای جا به ‌جایی در شرایط بحرانی می ‌بینند. دوم اینکه، انبار نمایندگی خودروسازان بزودی خالی از قطعات مصرفی کلیدی خواهند شد. روغن موتور، تایر و لنت ترمز در بازار سیاه با قیمتی معادل ۲ برابر هفته گذشته معامله می ‌شوند. هراس از تداوم شرایط طولانی ‌مدت فعلی و قطع کامل زنجیره تامین قطعات چینی، مالکان خودرو را به سمت ذخیره‌ سازی سوق داده است.

سقوط ارزش دارایی یا فرصت ‌طلبی؟

بررسی سیگنال های فروش و عرضه خودرو در بازار کشورهای حاشیه خلیج فارس نشان از آن دارد که بازار خودرو در این منطقه با یک «رکود تورمی» بی ‌سابقه رو برو است. برخلاف خودروهای صفرکیلومتر، خودروهای لوکس کارکرده با افت تقاضا مواجه شدند، زیرا هزینه ‌های نگهداری و ریسک آسیب ‌دیدگی در درگیری ‌ها، اشتیاق برای خرید این دارایی ‌ها را از بین برده است. بخش بزرگی از نقدینگی که قرار بود وارد بازار خودرو شود، به سرعت به سمت بازار طلا و ارزهای دیجیتال کوچ کرده است.

جاده ‌ای مه ‌آلود در پیش ‌رو بازار خودرو خاورمیانه

بازار خودروی خاورمیانه در یک «تعلیق با نوسانات ژئوپلیتیک» به سر می ‌برد. اگرچه قیمت ‌های اسمی به اوج رسیدند، اما بازار از لحاظ ساختاری فروپاشیده است. آینده این صنعت در منطقه اکنون نه در دست مهندسان خودروساز، بلکه در دست آغازگران جنگ تحمیلی علیه ایران است. هفته دوم جنگ تحمیلی مشخص خواهد کرد که آیا بازار خودرو خاورمیانه به سمت یک فروپاشی کامل پیش می ‌رود یا با فروکش کردن آتش جنگ، حباب ‌های قیمتی به سرعت تخلیه خواهند شد.